Jak się przygotować do matury z angielskiego? – Gramatyka

Jeżeli podchodzisz w tym roku (lub w kolejnym) do egzaminu maturalnego, zwłaszcza na poziomie rozszerzonym, powinieneś pamiętać o kilku zasadach, które ułatwią Ci życie i otworzą wiele drzwi do opanowania gramatyki angielskiej. W konsekwencji zdobędziesz więcej punktów w części gramatyczno-leksykalnej.

Nazwy czasów dużo Ci powiedzą

O tym, jak w szybki sposób nauczyć się konstrukcji czasów i co oznaczają te wszystkie śmieszne słówka pisałem tutaj. Możesz również pobrać tabelkę z konstrukcjami czasów stąd.

Możliwe, że zastanawiasz się, czy te nazwy są tylko tak dla jaj, czy może mają jakieś znaczenie. Otóż są one istotne i zrozumienie ich może ułatwić Ci opanowanie kolejnych zagadnień gramatycznych (np. bezokoliczniki, czasowniki modalne).

Present, Past, Future to odniesienie, kiedy czynność ma miejsce.
Simple, Continuous, Perfect i Perfect Continuous to aspekty, które mówią Ci, jak czynność zachowuje się.

Simple mówi nam zwykle o fakcie wystąpienia czynności.
Continuous użyjesz, gdy chcesz podkreślić trwanie czynności.
Po Perfect sięgniesz, gdy najprawdopodobniej będziesz chciał wyrazić czynność, który wydarzyła się do pewnego momentu (Present, Past, Future) – niekoniecznie zatem będzie to czynność, która wydarzyła się w przeszłości.
Z kolei Perfect Continuous oznacza czynność, która nieprzerwanie trwa od jakiegoś czasu do naszego punktu odniesienia (Present, Past, Future). Jest to zatem połączenie dwóch aspektów (Perfect i Continuous).

Aspekty w czasach

Zwróć uwagę, że pod nazwami aspektów kryją się słówka, które zawsze będziesz używał:
Continuous = be + ing
Perfect = have + III

Jeżeli mylisz sobie te dwa aspekty, możesz zapamiętać, że końcówka –ing jest w nazwie aspektu Continuous.

Gdyby się zastanowić i zacząć je analizować, wszystko ma wtedy sens:
Continuous = be + ing = (być)(w trakcie)(robienia)
Perfect = have + III = (mieć)(zrobione)(do jakiegoś punktu odniesienia)
Perfect Continuous = have + (III + be) + ing = (mieć)(robione)(od jakiegoś czasu)(do jakiegoś punktu odniesienia)

Uwaga! Musisz to zapamiętać. Jest to jeden z fundamentów gramatyki. Jeżeli nie będziesz o tym pamiętał, istnieje duże prawdopodobieństwo, że będziesz walił błąd za błędem ;((((((.

Ponadto, gdy składasz czasy, pamiętaj że czasowniki posiłkowe (be, have) występują na początku, podczas gdy końcówka –ing na końcu.

Aspekty nie tylko w czasach

Jeżeli wiesz, czym charakteryzują się aspekty, możesz opanować bardziej skomplikowane konstrukcje bezokolicznikowe czy modalne.

Wiesz, że po czasowniku modalnym idzie bezokolizcznik bez (to) – (do).
He must (do) – On musi (zrobić)
Znając aspekty, możesz zrobić jeszcze trzy zdania:
He must (be doing) – On musi (robić) = być w trakcie robienia
He must (have done) – On musiał (mieć zrobione)
He must (have been doing) – On musi (mieć robione)

Przykład:
He must be at home now. – Musi być teraz w domu. Aspekt simple – zwykły fakt wystąpienia czynności.
He must be sleeping now. – Musi spać teraz. Musi być w trakcie spania – aspekt Continuous.
He must have been at home yesterday. – Musiał być w domu wczoraj. Musi to mieć już za sobą – aspect Perfect.
He must have been sleeping for two hours. – Musi spać od dwóch godzin. Długość trwania.

Pamiętaj, że czasowników posiłkowych (be oraz have) nie odmieniasz, ponieważ są na drugim i trzecim miejscu. Czasownika modalnego must nie odmieniasz przez osoby.

W sekcji Download znajdziesz darmowe materiały na temat czasowników modalnych.

Podobnie sytuacja wygląda z bezokolicznikami i formami gerund

He claims to be the best football player. – On twierdzi, że jest najlepszym piłkarzem.
He claims to have won the lottery yesterday. On twierdzi (teraz), że wygrał loterię wczoraj. Ma coś zrobione przed twierdzeniem.

Nie umiesz konstrukcji bezokolicznikowych? Zajrzyj do sklepu gdzie znajdziesz materiały po okazyjnej cenie.

Strona bierna = Be + III

Obok Continuous (be + ing) i Perfect (have + III) jest to trzeci najważniejszy wzór. Strona bierna to zawsze be + III.
*Możesz co prawda zastąpić be czasownikiem get. O tym jednak kiedy indziej.

Jak szybko nauczyć się strony biernej, przeczytasz tutaj.
Jak zrobić zdanie w stronie biernej krok po kroku? Wejdź tutaj.
Tabelkę ze stroną bierną i formą kauzatywną znajdziesz tutaj.

Jeżeli umiesz odmieniać czasy i pamiętasz o tym wzorze, jesteś w domu. Nie powinieneś mieć większego problemu z przekształceniem zdania w stronie czynnej na bierną.

cooks -> be + III -> is cooked
Mum cooks dinner – > Dinner is cooked by mum

had to cook -> had + to (cook -> be cooked) -> had to be cooked
Mum had to cook dinner -> Dinner had to be cooked

Must have cooked -> must + (have cooked -> have been cooked) -> must have been cooked
Mum must have cooked dinner. -> Dinner must have been cooked

Nierealna teraźniejszość i przeszłość

Co łączy wszystkie konstrukcje poniżej?
If I were you, I would buy a computer.
I wish I had a car.
It’s high time you went to bed.
I would you stayed with me.
He behaves as if he owned the school.

W każdym zdaniu został cofnięty czas.
If I were you – Gdybym był tobą, ale nie jestem. Nie jestem tobą teraz. Jest to nierealne.

Podobnie sprawa wygląda w nierealnej przeszłości:
If I had passed my exam yesterday – Gdybym zdał egzamin wczoraj, ale go nie zdałem. Ale gdybym! Ale tak się nie stało. Buuu ;(((.

Gdy zrozumiesz, co się tu wyprawia, pozotałe konstrukcje z wishami i wouldratherami nie powinny być Ci obce. Nie będą również sprawiać Ci problemów mieszane okresy warunkowe:

If I had passed my exam yesterday, I would be happy today.
Gdybym zdał wczoraj, ale nie zdałem 🙁, byłbym szczęśliwy, ale nie jestem ;(.

Gramatyka to nie tylko czasowniki – klep konstrukcje

Są jeszcze przymiotniki, rzeczowniki czy zaimki. Moim uczniom zawsze radzę uczyć się systematycznie konstrukcji, w których mogą sobie podstawiać czasowniki czy też inne części mowy.

Listy konstrukcji z komentarzem znajdziesz w sekcji Download i sklepie.

Zwróć uwagę, jak możesz ćwiczyć sobie rzeczowniki konstrukcje z rzeczownikiem policzalnym:

Mam dużo … I have a lot of … books
Nie mam dużo … I don’t have many …
Czy masz dużo …? Do you have many … ?
Mam trochę … I have some …
Nie mam żadnych I don’t have any …
Czy masz jakieś …? Do you have any … ?
Mam tak dużo I have so many
Mam kilka I have a few
Mam (bardzo) mało I have (very) few
Mam tak mało I have so few

W pierwszej kolejności przeleć sobie przez listę z góry na dół. Podstawiaj inne rzeczowniki policzalne. W dalszej kolejności naucz się konstrukcji na pamięć. Możesz zrobić sobie fiszki. Powtarzaj od czasu do czasu.

Warto uczyć się po kolei

Gramatyka często jest posegregowana w podręcznikach. Zaczyna się od czasowników i czasów. Następnie uczysz się bezokoliczników i czasowników modalnych. W dalszej kolejności są okresy warunkowe, strona bierna i mowa zależna. W międzyczasie pojawiają się przymiotniki, zaimki czy rzeczowniki. Ucz się w ten sposób.

Jezeli chcesz zrobić poprawne zaawansowane zdanie w mowie zależnej, wcześniej musisz nauczyć sie m.in.:
– odmieniać czasownik być przez osoby
– poznać konstrukcje czasów
– znać zaimki i przymiotniki dzierżawcze
– rozumieć znaczenie asepktów

Inny przykład:

He is at home.
He must be at home.
Continuous = be + ing
He is sleeping at home now.
He must be sleeping at home now.

Ktrókie kazanie

Jak chcesz poprawnie użyć konstrukcji na maturze, jeżeli nie umiesz jej nawet poprawnie odtworzyć? Podobnie z konstrukcjami czasów czy stroną bierną. Musisz w pierwszej kolejności opanować konstrukcję. W matematyce jest podobnie.  Bez wzorów i schematów będziesz się męczył i frustrował.

Niektórzy uważają, że wystarczy nauczyć się na sprawdzian i to wystarczy. Jest to kolejny błąd. Musisz  powtarzać konstrukcje w jakiś sposób. Jeżeli dużo mówisz, piszesz, czytasz czy słuchasz, to OK. Jeżeli mało poświęcasz czasu na angielski, od czasu do czasu musisz odświeżyć sobie konstrukcje, których się nauczyłeś. Podobnie jak słówka, nieużywane konstrukcje gramatyczne ulatują z pamięci bardzo szybko.

Podsumowanie

1. Zapamiętaj wzory:
Continuous = be + ing
Perfect = have + III
strona bierna + be + III
2. Pamiętaj o cofaniu czasów, gdy mówisz o czymś nierealnym.
3. Ucz się konstrukcji gramatycznych jak wierszyka.
4. Powtarzaj regularnie konstrukcje – tak jak słówka.
5. Ucz się gramatyki pokolei. Najpierw fundamenty. Później bardziej skomplikowane konstrukcje.

Jak się przygotować do matury z angielskiego ze słownictwa, czytania, pisania, słuchania, wymowy? Odwiedzaj na bieżąco www.withflyingcolours.pl gdzie znajdziesz wpisy i darmowe materiały na ten temat.

Jeżeli zauważyłeś jakiś błąd, to proszę napisz pod ten adres: kontakt@withflyingcolours.pl lub przejdź do zakładki kontakt. W wolnej chwili na pewno przeczytam Twoją wiadomość i spróbuję zastosować się do Twoich uwag. Z góry dziękuję.